Przygotowanie otworów do instalacji kołków wciskanych
Autor: Christie Jones, Dyrektor ds. marketingu
Kołki wciskane utrzymywane są w złożeniu dzięki siłom tarcia między kołkiem a współpracującym z nim elementem. Siły te są wynikiem współczynnika tarcia między współpracującymi materiałami/powłokami oraz pasowania na wcisk między kołkiem a elementem, do którego jest on przymocowany.
Istnieją dwie ogólne kategorie kołków wciskanych: kołki lite i kołki sprężyste. Kołki lite, takie jak kołki szlifowane i kołki radełkowane, są utrzymywane w miejscu poprzez odkształcenie materiału elementu współpracującego. Kołki sprężyste utrzymują się w miejscu poprzez ściskanie, dostosowując się do otworu.
Na poprawną instalację i utrzymanie się kołków wciskanych w złożeniu duży wpływ ma jakość otworu w elemencie współpracującym. Zalecane rozmiary otworów różnią się w zależności od typu kołka co pośrednio determinuje proces przygotowania otworu. Generalnie, węższe tolerancje otworów wymagają droższego ich przygotowania.
Niniejszy dokument dotyczy procesów przygotowania otworów wymaganych do poprawnego montażu i utrzymania się powszechnie stosowanych kołków wciskanych. Kołki ocenione w niniejszym dokumencie są wymienione poniżej, w kolejności rosnącej zalecanej tolerancji otworów.
- Kołki szlifowane i kołki proste
- Kołki radełkowane i rowkowane
- Sprężyste kołki dzielone
- Sprężyste kołki zwijane
Kołki szlifowane i kołki proste
Kołki szlifowane i kołki proste to kołki lite cylindryczne, które zazwyczaj mają fazowane końce. Kołki są utrzymywane w złożeniu poprzez wciśnięcie ich w otwory mniejsze niż średnica kołka. W większości zastosowań wielkość interferencji musi być ograniczona, aby siły wciskania pozostawały w praktycznych granicach. Dopuszczalne dopasowanie wciskane dla większości metali (stal, mosiądz i aluminium) wynosi od 0,0005” do 0,002”. W złożeniu produkcyjnym dopuszczalne dopasowanie wciskane jest sumą tolerancji dla kołka i otworu. Z tego powodu do montażu tych kołków wymagany jest bardzo precyzyjny i prosty otwór, o całkowitej tolerancji od 0,0002” do 0,0005”.
Aby uzyskać tak precyzyjny otwór, powszechną praktyką jest wiercenie i rozwiercanie. Aby rozwiercić precyzyjny otwór, należy zacząć od dobrej jakości otworu uprzednio wywierconego. Rozwiertak nie skoryguje otworu z rozszerzoną końcówką, owalnego, krzywego, zbyt dużego lub źle wyfrezowanego. Jakość wywierconego otworu wymagana przed rozwierceniem jest taka sama, jak jakość wymagana do użycia litych kołków radełkowanych lub rowkowanych.
2. Kołki radełkowane i rowkowane
Radełkowane i rowkowane kołki to kołki lite, które mają podłużne „grzbiety” wzdłuż całej swojej długości, większe niż cylindryczny korpus kołka. Otwór jest większy niż korpus kołka, ale mniejszy niż radełkowania lub rowki. Utrzymanie korpusu kołka mniejszego niż otwór zmniejsza siły wciskania. Radełkowanie lub rowkowanie służy jako część interferencyjna kołka w otworze, w zastosowaniach z pasowaniem na wcisk. Różnica średnicy między korpusem kołka a wypukłymi „grzbietami” pozwala na większe tolerancje otworów w złożeniu niż w przypadku kołków szlifowanych lub kołków prostych.
Powszechną praktyką obróbki skrawaniem w celu uzyskania zalecanych tolerancji otworów wymaganych dla kołków radełkowanych i rowkowanych jest wykonanie wysokiej jakości otworu. Warunkiem wstępnym wykonania otworu wysokiej jakości jest ścisła kontrola obrabianego elementu. Wymóg ten staje się bardziej krytyczny w przypadku materiałów trudnych do obróbki, a także w przypadku narzędzi o małej średnicy. Nawet niewielkie ruchy obrabianego elementu podczas obróbki utrudniają wykonanie otworu wysokiej jakości.
Wiercenie otworu wysokiej jakości prawie zawsze wymaga użycia wiertła punktowego lub centrującego przed wierceniem, chyba że istnieje otwór rdzeniowy, jak ma to miejsce w przypadku odlewów. Wiercenie punktowe przed wierceniem otworu zapobiega „przesuwaniu się” wiertła na jego końcówce, zanim zewnętrzne krawędzie wiertła przetną materiał bazowy. Praktyka ta pomaga uzyskać otwór, który jest prosty i bliższy średnicy wiertła.
Podczas wykonywania otworów w powierzchniach, które nie są płaskie lub nie są prostopadłe do wierconego otworu, często konieczne jest użycie tulei wiertarskiej w celu uzyskania prostego i równego otwóru. Tuleja wiertarska może być również konieczna podczas wiercenia głębokich otworów, aby zapobiec wyginaniu się wiertła podczas obróbki. Zaleca się stosowanie najkrótszego dostępnego wiertła, ponieważ zwiększona sztywność poprawi precyzję otworu i żywotność narzędzia.
Zastosowanie odpowiedniego płynu chłodzącego, a także odpowiednich prędkości i posuwów zgodnie z zaleceniami producenta wiertła pomoże uzyskać wysokiej jakości otwór i przedłużyć żywotność wiertła. Narzędzia z powłoką z węglika spiekanego powinny być stosowane zawsze, gdy jest to możliwe, a utrzymanie ostrości wiertła jest koniecznością. W przypadku ostrych wierteł ważne jest, aby krawędzie tnące miały jednakową długość i kąt, w przeciwnym razie wiertło będzie się przesuwać.
3. Sprężyste kołki dzielone
Sprężyste kołki dzielone są wydrążonymi elementami rurowymi, sfazowanymi na końcach, z pojedynczym podłużnym rowkiem wzdłuż całej długości kołka. Kołek ten jest utrzymywany w złożeniu poprzez ściskanie podczas montażu w otworze, który jest mniejszy niż korpus kołka. Rowek zapewnia miejsce ściskania kołka, a właściwości sprężyste materiału, z którego jest on wykonany, zapewniają opór, który utrzymuje go w otworze. Gdyby kołek się „zderzył” podczas montażu, siły wciskania znacznie by wzrosły, ponieważ kołek nie działałby już jak sprężyna, ale jak obiekt stały. Sprężystość kołka w połączeniu z rowkiem pozwala na większą tolerancję otworów w złożeniu niż w przypadku kołków litych.
Kołki dzielone są przeznaczone do montażu w zwykłych otworach. Oprócz większej dopuszczalnej tolerancji średnicy otworu, nie ma znaczenia, czy otwory są proste lub okrągłe, ponieważ kołek dostosowuje się do otworu. Łagodniejsze wymagania dotyczące otworów pozwalają na skuteczne wykorzystanie tych kołków w otworach odlewanych, formowanych lub tłoczonych. Chociaż zazwyczaj nie ma potrzeby stosowania opisanych wcześniej metod przygotowania otworów, bardziej spójny otwór poprawi powtarzalność wartości osadzania i utrzymania w złożeniu.
W otworach tłoczonych zaleca się montaż kołków w tym samym kierunku co stempel, a także unikanie nadmiernych zgrubień. Otwory odlewane lub spiekane powinny być wykonane z niewielkim promieniem wejściowym, a krawędzie otworów w utwardzonych materiałach powinny być pozbawione zadziorów. Te środki pomogą w poprawnym montażu każdego kołka sprężystego. Pogłębienie nie eliminuje ostrej krawędzi utwardzonego otworu, a jedynie umieszcza ją głębiej w otworze.
4. Sprężyste kołki zwijane
Sprężyste kołki zwijane są wydrążonymi elementami rurowymi wykonanymi z 2-1/4 zwojów stali sprężystej z krawędziami fazowanymi na końcach. Kołek jest utrzymywany w złożeniu poprzez ściskanie podczas montażu w otworze, który jest mniejszy niż korpus kołka. Kołek zwija się pod wpływem ściskania, a właściwości sprężyste materiału, z którego jest wykonany, zapewniają opór, który utrzymuje kołek w otworze. Ze względu na konstrukcję 2-1/4 zwoju kołka nie może on „zderzać” się podczas montażu w otworze o ujemnej tolerancji. Kołek zachowuje swoje właściwości sprężyste, dzięki czemu ma najniższą siłę montażu spośród wszystkich elementów złącznych montowanych na wcisk. Możliwość montażu w otworze o ujemnej tolerancji pozwala na większe tolerancje otworów w złożeniu niż w przypadku innych kołków sprężystych.
Podobnie jak inne kołki sprężyste, sprężyste kołki zwijane są przeznaczone do montażu w zwykłych otworach wierconych. Nie jest istotne, czy otwory są proste lub okrągłe, a kołek ten najlepiej sprawdza się w otworach odlewanych, formowanych lub tłoczonych. Możliwość montażu kołka w otworze o ujemnej tolerancji pozwala na stosowanie standardowych wierteł w materiałach, które mają tendencję do cięcia poniżej wymiaru. Zastosowanie opisanych wcześniej metod uzyskania wysokiej jakości otworu wierconego poprawi powtarzalność wartości osadzania i utrzymania w złożeniu, chociaż nie jest to wymagane.
W otworach tłoczonych zaleca się montaż kołków w tym samym kierunku co stempel, a także unikanie nadmiernych zgrubień. Otwory odlewane lub spiekane powinny być wykonane z niewielkim promieniem wejściowym, a krawędzie otworów w materiałach utwardzonych powinny być pozbawione zadziorów. Te środki pomogą w poprawnym montażu każdego kołka sprężystego. Zagłębienie nie eliminuje ostrej krawędzi utwardzonego otworu, a jedynie umieszcza ją głębiej w otworze.
Sprężyste kołki zwijane mają największą zalecaną tolerancję otworu spośród wszystkich kołków wciskanych. Daje to użytkownikowi kołków większą swobodę w wyborze metody przygotowania otworu, co skutkuje najniższym kosztem przygotowania otworu.
Masz problem produkcyjny, którego nie możesz rozwiązać? Nasi eksperci uwielbiają wyzwania. Doradzanie skutecznych rozwiązań spełniających Twoje wymagania jest tym, co robimy najlepiej. Zadzwoń do nas lub wypełnij poniższy formularz, aby się z nami skontaktować!
+48 510 039 345